Seizoen 2022 - 2023


 

Algemene Leden Vergadering

aansluitend

Waarnemen in koepels van Radboud Universiteit

 

woensdag 12 oktober 2022,  19.30 - 23.30

 

Als de weersverwachting niet goed genoeg is dan hebben de leden de gelegenheid eigen presentaties te houden.

De vergadering en de waarneemavonden zijn alleen voor leden en introducees van Centaurus A toegankelijk.

Plaats: zaal HG00.308; Koepels zuidzijde Huygensgebouw, Faculteit NWI

Adres: Radboud Universiteit, Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen

 

De vergadering vindt plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Leden ontvangen de agenda via de e-mail Geen lid? Meld u aan bij de secretaris: marc[at]enif[dot]nl.

 


 

! Onder voorbehoud !

Nacht van de Nacht

Gezamelijke waarneemexcursie op een donkere plek

Zaterdag 29 oktober 19.30

Status: Moet nog ingepland worden

Als het weer het toe laat dan wordt dit een goede nacht om op een donkere plek de hemel af te speuren. Van de planeten zijn Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunes al bij aanvang van het duister goed zichtbaar, Mars wordt wat later goed te zien. De Maan is dan al lang onder. Een beetje jammer misschien, maar dat helpt dan weer wel om ook goed de zwakkere objecten zoals sterrenstelsels, sterrenhopen en gasnevels te kunnen observeren

Deze activiteit moet nog afgestemd worden, vandaar dit voorbehoud. Later volgt hier meer informatie over het al dan niet doorgaan van deze activiteit.

 


 

Wat is tijd?

em. prof. dr. Ronald Kleiss, Radboud Universiteit

Woensdag 16 november 2022, 19.30 - 21.30

 

Het begrip ‘tijd’ speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven, maar daarnaast ook in filosofie, religie en wetenschap.

In dit college zal worden ingegaan op een aantal aspecten van de wetenschappelijke natuur van het begrip tijd. Daarbij komen vragen aan bod zoals: bestaat de tijd? Zo ja, wat is het? Verstrijkt de tijd? Zo ja, hoe? Wat is de rol van ‘tijd’ in de moderne natuurwetenschap? Is tijd meetbaar? Hoe goed kunnen we tijdsintervallen meten? Is reizen door de tijd mogelijk? Ook wordt ingegaan op verbanden tussen tijd en toeval, zoals geëxpliciteerd in de kwantummechanica.

Ronald Kleiss is emeritus hoogleraar van de Radboud Universiteit. Hij promoveerde in 1982 te Leiden in de deeltjesfysica. Hij was CERN Fellow en later Staff Member, en werd in 1996 in Nijmegen aangesteld. Zijn specialisme is de quantum-velden theorie en haar toepassing in het nauwkeurig voorspellen van deeltjesprocessen bij hoge-energie versnellers zoals de Large Hadron Collider.

Plaats: Zaal HG00.308, Huygensgebouw, Faculteit NWI

Adres: Radboud Universiteit, Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen

 


 

 

De donkere kant van het heelal

 

Lezing door prof. dr. Henk Hoekstra, Universiteit Leiden

Woensdag 14 december 2022, 19.30 - 21.30

 

Dankzij verschillende waarnemingen weten we nu dat het heelal uitdijt, maar ook dat er nog veel open fundamentele vragen zijn. Zo kan donkere materie niet worden verklaard met het standaardmodel van de deeltjesfysica. Een nog groter probleem is de ontdekking dat de uitdijing van het heelal versnelt door de mysterieuze donkere energie. Betere waarnemingen zijn nodig om de mogelijke verklaringen te testen. Dit is het doel van Euclid, een ESA-satelliet die de verdeling van donkere materie in kaart zal brengen. Henk Hoekstra zal uitleggen hoe we hoe we vooruitgang hopen te boeken met Euclid.

Henk Hoekstra is hoogleraar observationele kosmologie en bestudeert de verdeling van donkere materie en de eigenschappen van donkere energie met behulp van de zwakke zwaartekrachtslenswerking. Hij heeft een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van deze techniek, resulterend in een leidende rol in de Euclid missie.

Plaats: Zaal HG00.308, Huygensgebouw, Faculteit NWI

Adres: Radboud Universiteit, Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen


 

Hoe snel dijt het universum uit?

 

Lezing door dr. Nikki Arendse, Stockholms Universitet (Zweden)

Woensdag 5 april 2023, 19.30 - 21.30

 

We leven in een universum dat steeds groter wordt, maar met welke snelheid dijt het precies uit? Deze simpele vraag heeft geleid tot een van de grootste mysteries in de moderne kosmologie: de Hubble spanning. Bepalingen van de huidige uitdijingssnelheid van ons heelal - de Hubbleconstante - geven een verschillende uitkomst wanneer ze verricht worden in het vroege of het late universum. Deze discrepantie duidt mogelijk op een probleem in ons standaardmodel van de kosmologie.

Om de Hubble spanning beter te kwantificeren hebben we nieuwe, onafhankelijke methodes nodig om de kosmische uitdijingssnelheid te meten. In het tweede gedeelte van deze voordracht zal een veelbelovende tactiek hiervoor besproken worden: supernova-explosies die meervoudig zijn afgebeeld door zwaartekrachtslenzen.

Nikki Arendse heeft sterrenkunde gestudeerd in Groningen, waarna ze haar promotieonderzoek over de Hubble spanning heeft uitgevoerd in Kopenhagen. Momenteel werkt ze als postdoctoraal onderzoeker aan de universiteit van Stockholm, waar ze op zoek is naar zeldzame gelensde supernova-explosies.

Plaats: Zaal HG00.308, Huygensgebouw, Faculteit NWI

Adres: Radboud Universiteit, Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen

 



 

Geweest

 

  

Vallende sterren kijken: de Perseïden

 

Was afgelast vanwege te geringe belangstelling

geagendeerd geweest voor vrijdag 12 augustus vanaf 21.00

Parkeerplaats Jachtslot Mookerheide

 

Status: Gaat niet door. Er waren slechts twee aanmeldingen.

 

Ook dit jaar zijn er gedurende een paar nachten rond 13 augustus heel wat meteoren te verwachten. De oorzaak van deze 'meteorenregen' is komeetgruis, afkomstig uit de stofstaart van de komeet 109P/Swift-Tuttle. In haar baan rond de zon beweegt de Aarde ieder jaar door het pad waar de komeet kleine stofdeeltjes verloren heeft. Door de beweging van de aarde ten opzichte van dit gruis lijken deze meteoren te komen vanuit een punt, het radiant, gelegen in het sterrenbeeld Perseus. Vandaar de naam Perseïden voor deze meteorenregen.

In de vroege ochtend van 13 augustus is het maximum te verwachten. Echter, het felle maanlicht zal er voor zorgen dat de zwakkere meteoren moeizaam of geheel niet waarneembaar zijn.

Dan is er ook nog een belangrijke factor, het weer. Als de weersverwachting ongunstig is, dan maken we via deze website kenbaar dat het niet doorgaat. Check de status in de kop van deze aankondiging!

Klik deze link voor een routebeschrijven en kaartje.

 

 


 

  

De zoektocht naar een aardachtige exoplaneet

Lezing door dr. Steven Bos, Universiteit Leiden

Woensdag 14 september 2022,  19.30 - 21.30

 

Zijn wij alleen in het heelal? Één van de manieren waarop de moderne astronomie deze vraag hoopt te beantwoorden is door middel van het ontdekken en karakteriseren van zo veel mogelijk exoplaneten. Hierbij wordt voornamelijk gefocust op aardachtige planeten. Deze lezing richt zich op de verschillende methoden voor het ontdekken en karakteriseren van aardachtige planeten waarop zich mogelijk leven heeft ontwikkeld. De meest veel belovende methode is de zogenaamde ‘directe waarneming’ waarbij sterlicht ruimtelijk wordt gescheiden van gereflecteerd planeetlicht. De lezing zal eindigen met een korte blik in de toekomst van exoplaneet waarnemingen.

Steven Bos studeerde sterrenkunde aan de Universiteit Leiden met een specialisatie in astronomische instrumentatie. In 2017 startte hij als promovendus bij Frans Snik in de instrumentatie groep van de Leidse sterrenwacht. Tijdens zijn promotieonderzoek heeft hij gewerkt aan de grootste optische telescopen ter wereld waar hij door optimalisatie van sensoren, de gevoeligheid van instrumenten heeft weten te verbeteren. Sinds 1 juli 2021 is hij werkzaam bij ASML.

Plaats: Zaal HG00.303, Huygensgebouw, Faculteit NWI

Adres: Radboud Universiteit, Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen