activiteiten 2018-2019

 

Eerst volgende activiteit

 

Zwarte gaten en de informatieparadox

Lezing door ir. Arno Krielen

woensdag 29 mei 2019  19:30 - 21:30

Een zwart gat is niet alleen een interessant object voor de sterrenkundigen. Ook voor theoretisch fysici is het een gewilde locatie voor het uitvoeren van hun gedachte-experimenten. Een zwart gat is namelijk ook de plaats waar de algemene relativiteitstheorie en de quantummechanica moeten samenvloeien tot een theorie van quantumzwaartekracht. Dat laten samenvloeien van beide theorieën is geen sinecure; het is de grootste uitdaging waar de hedendaagse natuurkunde voor staat.

Een van de sporen die natuurkundigen mogelijk dichter bij een oplossing brengt is de discussie over zwarte gaten en de informatieparadox. In deze lezing hoort u meer over dit al ruim 40 jaar durende vervolgverhaal met telkens weer verrassende wendingen en inzichten.

Arno Krielen studeerde milieutechnologie aan de Landbouw Universiteit Wageningen. Pas rond zijn dertigste raakte hij door het lezen van het boek “A brief history of Time” van Stephen Hawking geïnteresseerd in het ontstaan en de evolutie van het heelal. Sindsdien heeft zijn belangstelling zich ontwikkeld in de richting van natuurkundige onderwerpen, in het bijzonder het onderzoek naar de fundamentele aard van materie, ruimte en tijd. Ook het onderzoek naar exoplaneten volgt hij met grote interesse.

De lezing vindt plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Klik hier voor deze convocatie in afdrukbare vorm.

 


 

Geweest

 

Maansverduistering 

vrijdag 27 juli 2018  20.30 - 01.30

Op vrijdag vrijdag 27 juli 2018, van 20.30 tot ca. 01.30 organiseert de Centaurus A samen met de RU en AKN een gezamenlijke waarneemavond om de verduisterde Maan te bekijken. De plaats van waarneming is de sterrenwacht van de RU op het Huygensgebouw, ook kunnen we buiten terecht op het dak van het Huygensgebouw. De Maan komt pas rond 21.30 uur op en is dan al totaal verduisterd. Om 01.31 uur is de verduistering voorbij, maar of iedereen van ons toeschouwende gezelschap dat moment boven bij de telescopen heeft af zitten wachten is iets dat we vanzelf zullen ondervinden.  

We verzamelen bij de Slinger van Foucault, bij de hoofdingang van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

 


 

Centaurus A Starparty: Vallende Sterren Kijken

Zondag 12 augustus 2018   21.00 tot ca. 02.00

Plaats: Camping Klein Amerika, Groesbeek

Is niet doorgegaan vanwege de bewolking

Bekend gemaakt 12 augustus om 09.15 CEST

Jammer genoeg was de weersvoorspelling voor onze waarneemplek zodanig ongunstig dat we het niet door hebben laten gaan. De voorspelling gaf 100% bedekking aan voor zowel middelhoge - als hoge bewolking. Af en toe bleken de allerhelderste sterren toch enigszins zichtbaar, maar er zal geen spektakel zichtbaar zijn geweest. Volgend jaar beter!

Op de prachtig gelegen camping ”Klein Amerika” organiseert Centaurus A in de nacht van zondag 12 op maandag 13 augustus hun starparty. De donker gelegen plek, de lage horizon en het moment in het jaar biedt optimale mogelijkheden om vallende sterren - meteoren, de zogenaamde Perseı̈den - te bekijken. De Maan zal in ieder geval het spektakel niet storen.

We kunnen Venus en Jupiter onder zien gaan, Mars en Saturnus zijn de hele avond gemakkelijk te zien. Voor de liefhebbers zijn Neptunus en nog wat later
ook Uranus met een telescoopje te bekijken. En er zijn natuurlijk nog de sterrenstelsels en planetaire nevels.

Vallende sterren ziet u gewoon met het blote oog, simpelweg door omhoog te kijken, het gemakkelijkst vanuit een campingstoel, stretcher of luchtbed. Deze avond is ook een gelegenheid om in de regio Nijmegen een groot aantal liefhebbers van Sterrenkunde met hun instrumenten op één plek te treffen. U bent van harte uitgenodigd ook uw verrekijkers, telescopen, fotoapparatuur en toebehoren mee te nemen. Er is stroom aanwezig via de bekende blauwe ’camping’ stekker (Euro CEE).

Het avondbezoek is gratis. Wanneer u op de camping wilt blijven overnachten kunt u zich vóórafgaand aan de avond in verbinding stellen met de beheerder via www.klein-amerika.nl.

Uiteraard zijn ook wij afhankelijk van het weer! Als het weersvooruitzicht ongunstig is, dan gaat de starparty niet door. Dit maken we kenbaar op deze website, uiterlijk op zondag 12 augustus om 18.00 uur. Deelname geschiedt op eigen risico, van eventueel door u gemaakte kosten vindt geen terugbetaling plaats door de camping noch door de organisatie.

Bereikbaarheid

Minicamping ”Klein Amerika” ligt ten zuiden van Groesbeek en ten westen van Breedeweg.
Adres: Klein Amerika 3, 6562KC, Groesbeek
Coördinaten: 51:45:35 NB, 5:55:25 OL op ca. 62 m boven NAP.

Vanuit Nijmegen: Rijd Groesbeek helemaal door richting Breedeweg. Na de Lidl (rechterkant) de eerste rotonde rechtsaf en weg over ca 1 km vervolgen. De camping ligt aan linkerkant van de weg. Parkeer alstublieft zoveel mogelijk rechts op de P-plaats.

 


 

De Gaia missie

 Lezing door dr. Anthony Brown, Universiteit Leiden

dinsdag 25 september 2018   19.30 - 21.30

 

De lezing vond plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

 


 

Waarnemen in koepels van Radboud Universiteit

dinsdag 9 oktober 2018   19.30 - 23.30

We hadden prima weer! Ongeveer 12 leden en introducees waren aanwezig, waaronder ons oudste lid die ondanks zijn fysieke beperkingen gewoon de wenteltrap besteeg. We hebben behoorlijk wat objecten gezien en om ca. 22.30 ging een ieder weer huiswaards.

Waarneemavonden zijn alleen voor leden en introducees van Centaurus A toegankelijk.

Plaats: Koepels, of zaal HG00.308, Huygensgebouw, Faculteit NWI

Adres: Radboud Universiteit, Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen

 


 

 

Astrofotografie

 Lezing door André van der Hoeven

vrijdag 2 november 2018   19.30 - 21.30

(gewijzigde datum, was 23-11, nu dus 2-11)

 

Toen in het begin van de 17e eeuw de lenzenkijker zijn intrede deed bij het waarnemen van de sterrenhemel betekende dat een revolutionaire verandering. Wat geen oog eerder kon zien werd nu zichtbaar. Vanaf 1840, toen de maan na 29 minuten belichten fotografisch werd vastgelegd, begon het tijdperk van de astrofotografie. In de laatste twintig jaar is de fotografische plaat vervangen door de lichtsensor (CCD). De resultaten die de top-amateurs tegenwoordig behalen zijn te vergelijken met de resultaten van de grootste kijkers uit de jaren vijftig.

André zal een lezing geven met een kort overzicht van de geschiedenis van de astrofotografie waarna hij zal laten zien met wat voor technieken amateurs en professionals tegenwoordig opnamen maken van de sterrenhemel. Wat komt er allemaal kijken bij deze vorm van fotografie? Wat kunnen  amateurs tegenwoordig bereiken, en wat kun je zelf doen? Wat heb je daarvoor nodig en hoe bewerk je dit soort opnamen tot de mooie plaatjes die je vaak voorbij ziet komen?

André van der Hoeven is actief op het gebied van de astrofotografie en heeft daarin al een aardig portfolio opgebouwd. Zijn opnamen zijn verschenen op onder andere de sites van de NASA en de ESA en meerdere malen op de 'Astronomy picture of the Day' (APOD) site die wereldwijd hoog aangeschreven staat. Verder verschenen zijn foto's in tijdschriften als Sky and Telescope, Sky at Night Magazine en Ciel et Espace. In 2012 behaalde André de tweede plaats in de 'Hubble Hidden Treasures competitie' van de ESA/NASA. Ook werd hij in 2013/14/16 en 2017 genomineerd voor de titel 'Astrophotographer of the Year' van de Royal Observatory in Londen. Begin 2016 verscheen zijn boek 'Treasures of the Universe' met daarin de mooiste amateur astrofoto's geplaatst naast professionele opnamen van over de gehele wereld.

Klik hier voor deze convocatie in afdrukbare vorm.

 


 

 

Zonnewijzers

 Lezing door dr. Frans Maes

dinsdag 11 december 2018   19.30 - 21.30

Zonnewijzers zijn wellicht het oudste wetenschappelijke instrument van de mensheid. Ze regelden eeuwenlang het dagelijks leven. Het type zonnewijzer dat bij onze tijdrekening hoort, is de poolstijlzonnewijzer. Daarvan bestaan vele uitvoeringsvormen. Hoe werkt deze zonnewijzer? Waarom wijst hij altijd een andere tijd aan dan ons horloge?

Daarnaast zijn er andere typen zonnewijzers. Wat zijn de achterliggende principes? Zonnewijzers werden vanaf de 17e eeuw ook luxe-artikelen waarmee men zijn eruditie, goede smaak en welstand etaleerde. Daarvan zijn nog fraaie exemplaren te vinden. Vanaf de jaren '70 is er een hernieuwde belangstelling voor zonnewijzers. Die heeft geleid tot nieuwe ontwikkelingen en nieuwe principes.

Frans Maes (1942) studeerde biofysica in Nijmegen en was docent aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is bestuurslid van de Nederlandse Zonnewijzerkring (www.zonnewijzerkring.nl), waar hij redacteur is van het tijdschrift Zon & Tijd. Hij ontwikkelde de Basiscursus Zonnewijzerkunde, bestemd voor leden en verzorgde het thema "Zonnewijzers" in Zenit van juni 2018. 

De lezing vindt plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

 Klik hier voor deze convocatie in afdrukbare vorm.

 


 

De Copernicaanse revolutie

 Lezing door prof. dr. Frank Verbunt

dinsdag 22 januari  2019   19.30 - 21.30

In boeken over de geschiedenis van de wetenschap wordt in het algemeen uitgebreid aandacht geschonken aan Plato en Aristoteles. Dit komt doordat de meeste wetenschapshistorici geen kennis hebben van natuurwetenschap, en onbekend zijn met 500 jaar Griekse wetenschap na Aristoteles.  Aan de hand van de Copernicaanse revolutie wil ik beargumenteren dat Plato en Aristoteles – en daarmee Europa in de Middeleeuwen – gevoeglijk kunnen worden overgeslagen in de geschiedenis van de sterrenkunde. Dit werpt twee verdere vragen op ter discussie: in hoeverre geldt dit voor andere takken van wetenschap? Hoe belangrijk was de islamo-arabische wetenschap voor het Westen?

Frank Verbunt is hoogleraar Hoge-Energie Astrofysica aan de Radboud Universiteit, en heeft zich bezighouden met evolutie van dubbelsterren met van witte dwergen, neutronensterren en zwarte gaten, en met radiopulsars. Zijn laatste artikel is een betere bepaling van de snelheden van neutronensterren. Verder heeft hij belangstelling voor de geschiedenis van de sterrenkunde.

De lezing vindt plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

 Klik hier voor deze convocatie in afdrukbare vorm.

 


 

 Astrofotoworkshop

Woensdag 20 februari 2019 19.30 - 21.30

In goed Nederlands: De ultieme do-it-ourselves-with-a-little-help-of-your-friends-avond om je eigen astrofoto's te bewerken uitwisselavond. Enthousiasmeren is mooi, van elkaar te leren is beter! Wat wil je bereiken? Welke programma's gebruik je?

Stel een presentatie samen en leg anderen uit wat je gedaan hebt, wat je doet, en wat je doelen zijn. Heb je wensen voor verdere verbeteringen?

Mocht je lange verhandelingen hebben, dan is dat geen probleem, dan kunnen we desnoods nog extra avonden organiseren.

Plaats: zaal HG00.308, Huygensgebouw, Faculteit NWI

Adres: Radboud Universiteit, Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen

 


 

Waarnemen in koepels van Radboud Universiteit

Slecht weer? uitwisseling eigen ervaring, resultaten, plannen

woensdag 20 maart 2019   19.30 - 23.30

(Datum was gewijzigd i.v.m. onbeschikbaarheid van 13-3 naar 20-3)

Het weer was slecht. Er waren presentaties van Frank Teunissen (astrofotografie), Gerard Janssen en Geurt Huurman (Noorderlicht foto's uit Noorwegen), Marc Fokker (korte presentatie voor kinderen over ontstaan van sterren uit gaswolken).

De waarneemavond is alleen voor leden en introducees van Centaurus A toegankelijk.

Plaats: Koepels, of zaal HG00.308, Huygensgebouw, Faculteit NWI

Adres: Radboud Universiteit, Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen

 


 

 

Jaarvergadering en Voorjaarswaarneemavond

In geval van slecht weer: Presentatie eigen werk, bespreking waarnemingen

 woensdag 24 april 2019  19:30 - 21:30

Dit was de jaarlijkse algemene ledenvergadering van Centaurus A. Met 15 aanwezige leden keken we terug op het laatste jaar, en dit was de ideale gelegenheid voor leden om hun ideeën voor de toekomst van Centaurus A naar voren te brengen. Leden ontvangen de notulen per mail of post.

Aansluitend waren er presentaties van Harrie Nillissen (foto's voortgang BlackGEM), Marc Fokker (korte uitleg hoe je een 3-assige montering parallactisch kan werken) en  Henk de Groot (over bedekkingen van zogenaamde 'Kepler sterren' door de Maan).


De vergadering vondt plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.