Eerst volgende activiteit


 Kometen

Lezing door Alex Scholten

Dinsdag 13 mei 2014

De komst van een heldere komeet met grote staart is een zeldzame gebeurtenis. In 1996 en 1997 verrasten de kometen Hyakutake en Hale-Bopp, begin 2013 was er de PanSTARRS en rond de jaarwisseling 2013/2014 gaat alle aandacht uit naar ISON.


Wat zijn kometen, hoe bewegen ze en wat vertellen ze over de geschiedenis van ons zonnestelsel? Alex Scholten vertelt van de komeet Halley tot en met de ontdekkingen door automatische telescopen als LINEAR, PanSTARRS en de zonscheerders ontdekt met SOHO. Ook gaat de spreker in op het waarnemen en fotograferen van kometen.


Veel kometen vertonen zich als een zwak neveltje, langzaam bewegend, variërend in helderheid. Kometen die zichtbaar zijn in verrekijker of met blote oog tonen vaak een staart. Helderheidsschattingen van amateurs zijn van wetenschappelijk belang. Wat leerden we van missies langs kometen, wat verwachten we van de Rosetta-missie?
Alex Scholten is 35 jaar amateur-sterrenkundige, met speciale aandacht voor kometen. Hij was 20 jaar waarnemingsleider (16 jaar voorzitter) van de Nederlandse Kometen Vereniging. In die 20 jaar heeft hij helderheidsschattingen verricht aan vele tientallen kometen. Voor de N.K.V. maakte hij regelmatig analyses, deed historisch onderzoek en heeft diverse publicaties op zijn naam. Hij is voorzitter van de Volkssterrenwacht
Bussloo.


De lezing vindt plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Na-
tuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

 

De lezing is voor iedereen gratis te bezoeken, met uw lidmaatschap kunnen we meer organiseren!

klik hier voor de convocatie als PDF-bestand.


komende activiteiten


Op bezoek bij Sterrenwacht Halley

Excursie naar onze vrienden in Heesch

Datum nog te bepalen

 


 Geweest


Ons Universum op de Grootste Schalen

Lezing door Marcel van Daalen MSc

Woensdag 11 september 2013

De heilige graal van kosmologie is het vinden van een model dat ons Universum kan beschrijven, en het achterhalen van de bijbehorende parameters. Maar hoe ingewikkeld moet zo'n model zijn? Hoeveel parameters zijn nodig, en welke? En hoe kunnen we verifiëren dat het echte heelal en ons theoretische model daadwerkelijk met elkaar overeenkomen?
In deze lezing zullen al deze vragen behandeld worden. Verschillende modellen van ons Universum en hun belangrijkste ingrediënten komen aan bod, inclusief donkere materie en donkere energie en de bewijzen voor het bestaan ervan. Ook vergelijken we computersimulaties en waarnemingen van ons heelal en bespreken we toekomstige experimenten en voorspellingen.


 

Excursie voor Centaurus A leden

* Ochtend: Sterrenwacht Sonnenborgh in Utrecht

* Middag:Tentoonstelling 'NASA - A human adventure' in de Jaarbeurs Utrecht

Zaterdag 28 september 2013

 


 

Waarneemavond met de telescopen van de Radboud Universiteit

Het was echter slecht weer: Presentatie eigen werk, bespreking waarnemingen

Presentaties: "Eb en Vloed", door Marc Fokker; "Optimale synchronisatie van de Maan in uurwerk", door Leo van Mierlo, "Het belang van een afgedekte zoeker op een DSLR bij lange belichtingen", door Frank Teunissen.  Foto's bekeken van Peter Willems, Hans Verheijen en Erwin Labijt.

Dinsdag 8 oktober 2013

 


 

Leven en werk van Simon Stevin (1548 - 1620)

Lezing door prof. dr.  Walter van Rensbergen

Woensdag 6 november 2013

Bruggeling Simon Stevin is in België amper bekend maar hij is heel levendig in het collectief geheugen van Nederland. Dit komt omdat hij tijdens de 80-jarige oorlog (1568-1648) resoluut de kant van Oranje koos.
Simon Stevin was een duizendpotige humanist. Hij was boekhouder, toondichter, taalkundige, wiskundige, natuurkundige, staatkundige en militair strateeg.
Op de frontpagina van zijn boeken zie je vaak de “clootcrans”: een krans met 14 identieke bollen die met touwtjes aan elkaar vastzitten. Hierbij worden vier bollen op een schuine zijde van een rechthoekige driehoek in evenwicht gehouden door slechts twee bollen op een steile zijde van die zelfde driehoek. Hij vermeldt hierbij zijn lijfspreuk “Wonder en is gheen wonder”: Ook wat er vreemd uitziet heeft een natuurlijke verklaring. Hij was dus één van de belangrijkste grondleggers van de nieuwe wetenschap.

Prof. dr. Walter van Rensbergen (geboren in 1941) studeerde wiskunde aan de Vrije Universiteit Brussel. Daarna behaalde hij een doctoraat aan de Sterrenwacht van de Rijksuniversiteit te Utrecht.
Hij is nu emeritus hoogleraar van de Universiteit te Brussel, waar hij natuurkunde, sterrenkunde en astrofysica doceerde. Zijn onderzoek en publicaties handelen over de structuur en evolutie van sterren, met bijzondere aandacht voor dubbelsterren. Hij hoopt om op deze manier nog zo lang mogelijk voort te gaan.

klik hier voor de convocatie als PDF-bestand.

 

 

Speciale waarneemavond van Komeet C/2012 S1 (ISON)

 

Gaat niet door!

vanwege:

  • Bewolking
  • Geringe helderheid na passage op zeer korte afstand van de zon
  • kleine hoekafstand tot zon
  • geen kern.. Zie dit

Bespaar je de moeite om naar de universiteit te komen!

De waarneming hadden we willen beginnen op zaterdag 30 november 2013 om 16:15 maar gaat niet door.

De komeet staat niet ver van de zon en gaat vandaag al een half uur na de zon onder. Wat hebben we nodig voor een serieuze kans op succesvolle waarneming van C/2012 S1? Ten eerste, een vrij zicht met een lage horizon in het westen. De sterrenwacht van de universiteit voorziet daar goed in. Daarnaast hebben we een zeer transparante hemel nodig, zonder ook maar een beetje sluierbewolking tot aan de horizon waar de komeet staat. En dan nog hebben we een wel bijzonder heldere komeet nodig. Komeet C/2012 S1 (ISON) heeft op dat punt grote verwachtingen gewekt, en het is nu wel duidelijk dat deze verwachtingen bij lange na niet uit gaan komen. De komeet passeerde op de 28e de zon. Enkele uren voor de dichtste nadering verloor de komeet al veel van zijn helderheid. De enorme hoeveelheid straling van de zon heeft de meeste aanwezige vluchtige materialen tot verdamping gebracht. Enkele uren na de passage begon de helderheid korte tijd toch weer wat toe te nemen, om daarna weer af te nemen. De helderheid na passage is echter veel lager gebleven dan ze was voor de passage. Het lijkt er op dat de sterke getijdenkrachten bij de kortste nadering tot de zon de kern flink doorkneed heeft waarbij de binnenste bestanddelen nog als laatste oprisping tot verdamping gebracht zijn. Het lijkt er bovendien op dat de kern uit elkaar is gevallen.

De kans dat de komeet de komende dagen nog met het blote oog zichtbaar wordt is erg klein, maar met een verrekijker of fotografisch is er misschien nog wat mogelijk. Vanaf 3 december staat de komeet ver genoeg van de zon om in de vroege avond zichtbaar te zijn.

Zoekkaartje Komeet C2012/S1 (ISON) in de avond na 28 november

Kaartje voor restanten van de komeet C2012 S1 (ISON) eind november tot en met eind december


 

De Zon

Lezing door prof. dr. Rob Rutten

Woensdag 18 december 2013

Met de ontdekking van zonnevlekken door Galilei begon de astrofysica: de natuurkunde van objecten elders in het heelal. Het is opmerkelijk hoeveel we sindsdien van de zon te weten zijn gekomen. We weten meer van haar inwendige dan van het binnenste van onze eigen aarde, we begrijpen veel verschijnselen op het zonsoppervlak, en we weten precies hoe het zonlicht daar ontsnapt. De laatste jaren is er ook grote vooruitgang in het begrip van de ijle zonneatmosfeer dankzij nieuwe telescopen op aarde en in de ruimte en de de komst van numerieke simulaties in supercomputers.

Echter, de grootschalige zonneverschijnselen die met magnetisme te maken hebben - inclusief vlekken, filamenten, vlammen, coronale explosies - blijven ons voor grote raadsels stellen. Met name de aard en werking van de inwendige dynamo die het zonnemagnetisme regelt en daarmee ook de aktiviteitscyclus en het ruimteweer nabij ons planeetje blijven onbegrepen.

Ik zal de lezing beginnen met een overzicht van de struktuur van de zon en vervolgen met een "movie hour", een potpourri van de aktiviteitsverschijnselen. De onderzoekstechnieken en de reeds verkregen inzichten komen tussendoor aan de orde.

Prof. Dr. Robert J. Rutten was ruim veertig jaar zonnefysicus in Utrecht. Ook was hij deeltijdhoogleraar in Oslo en komt daar nog vaak. Hij is expert in hoe het licht van de zon ontsnapt en hoe de spectraallijnen in dat licht dienen als meetinstrument. Hij was nauw betrokken bij de waarnemingen met de Dutch Open Telescope op La Palma en onderzoekt momenteel de structuur van de zonnechromosfeer.

De lezing vindt plaats op woensdag 18 december 2013 om 19:30 zoals gebruikelijk in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen. Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen.

De lezing is voor iedereen gratis te bezoeken, met uw lidmaatschap kunnen we meer organiseren!

 klik hier voor de convocatie als PDF-bestand.


 

Waarneemavond met de telescopen van de Radboud Universiteit

Dinsdag 28 januari 2014

Het spectakelstuk van de avond was 2014J, de supernova in M82. De planeet Jupiter was niet te missen. Caillisto zagen we niet, die zat in de schaduw van Jupiter. We hebben nog gezocht naar de komeet 154P Brewington, niemand van de aanwezigen heeft er iets van gezien ondanks dat de telescoopmontering prima functioneerde.

Verder geprobeerd: Open sterrenhopen M34, M45, M38, M36, M37, M35, M34, NGC2169, NGC2264 (Kerstboom Cluster)

Van de sterrenstelsels waren gunstig waar te nemen NGC2903, M95, M96, M65, M66, M105, M96, M106, M94, M63, M51, M101, M81, M82 en NGC2403. En verder de planetaire nevels M76 (Kleine Halternevel)

klik hier voor de convocatie als PDF-bestand.

 


 Hedendaagse Telescoop-optica

Inleiding; BlackGem ontwerp; invloed van spookbeelden

Lezing door Harrie Rutten

Dinsdag 11 februari 2014


 Zoektocht naar een tweede aarde

Lezing door Arno Krielen

Woensdag 12 maart 2014

Eeuwen geleden al speculeerden filosofen en geleerden over het bestaan van andere planeten zoals onze aarde. Anno 2014 is het bestaan van honderden planeten buiten ons zonnestelsel – zogenaamde exoplaneten – met zekerheid vastgesteld.

Onderzoek in de komende jaren zal moeten uitwijzen of er ook exemplaren tussen zitten die lijken op de aarde: met een rotsachtige bodem, vloeibaar water, een atmosfeer en misschien... leven!

Het niveau van de lezing is gericht op een publiek met minimale kennis van sterrenkunde. De lezing is een try out van de lezing die op 16 april zal worden gehouden voor de Volksuniversiteit Wijchen.

Arno Krielen studeerde milieutechnologie aan de Landbouw Universiteit Wageningen. Pas rond zijn dertigste raakte hij door het lezen van het boek “A brief history of Time”van Stephen Hawking geïınteresseerd in het ontstaan en de evolutie van het heelal. Sindsdien heeft zijn belangstelling zich ontwikkeld in de richting van natuurkundige onderwerpen, in het bijzonder het onderzoek naar de fundamentele aard van materie, ruimte en tijd. Ook het onderzoek naar exoplaneten volgt hij met grote interesse.

De lezing vindt plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.


De lezing is voor iedereen gratis te bezoeken, met uw lidmaatschap kunnen we meer organiseren!

 

klik hier voor de convocatie als PDF-bestand.

 


 

Algemene Leden Vergadering Centaurus A

Woensdag 26 maart 

Voor iedere vereniging is het belangrijk om bepaald te hebben wat haar kernactiviteiten moeten zijn. Heeft het bestuur op de juste wijze gewerkt aan verwezenlijking  van haar verenigingdoelen? Willen de leden bijstelling van de doelen? Zijn er onder de leden ideeën voor toekomstige te organiseren activiteiten?

Heeft u iets dat een plek op de agenda verdient? Deelt u uw agendapunt dan alstublieft vooraf met de leden. Een goede voorbereiding is immers de beste garantie voor een effectieve vergadering!

In ieder geval te agenderen:

  • Financiëel jaarverslag 2013
  • Begroting 2014
  • Rooster van aftreden, nieuwe bestuursleden
  • Terugblik activiteiten
  • Toekomstige te organiseren activiteiten
  • Rondvraag

Als het na afloop van de vergadering er voldoende belangstelling is en het weer ons ook welgezind is, dan willen we de gelegenheid aangrijpen om de lentehemel door de telescopen te bekijken. De lente is het seizoen van de sterrenstelsels, met goed weer zijn er heel wat te zien.

 


 Nabije dubbel sterren

Lezing door dr. Silvia Toonen

Woensdag 16 april 2014

De meeste sterren in het heelal zijn geen geïsoleerde, enkelvoudige sterren zoals de zon, maar ze maken deel uit van dubbel- of meervoudige ster systemen. In nauwe dubbelsterren met een omloopperiode van minder dan ruwweg 10 jaar vindt er interactie plaats tussen de sterren in het systeem. De interacties veranderen de evolutie van de dubbelster, wat kan leiden tot unieke sterren, stersystemen en gebeurtenissen. Denk daarbij aan astronomische fenomenen zoals supernovae Type Ia, de sterkste röntgenbronnen in het heelal en de uitstraling van de zwaartekrachtsstraling zoals voorspeld door Einsteins relativiteitstheorie. Het begrijpen van de evolutie en fysica van dubbelster systemen leidt tot meer inzicht in sterren, sterrenstelsels en zelfs kosmologie.

In de lezing zal Silvia Toonen de belangrijkste en interessantste processen in de evolutie van dubbelsterren bespreken en een overzicht geven van bijzondere systemen die kunnen ontstaan ten gevolge van die processen.

Silvia Toonen heeft onlangs haar promotie onderzoek afgerond aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze is geïınteresseerd in sterdynamica en sterevolutie, in het bijzonder de evolutie van dubbelsterren. In haar promotie onderzoek heeft ze zich gericht op het simuleren van de evolutie van bepaalde populaties van dubbelsterren, zoals systemen die leiden tot supernovae. Ze is nu werkzaam aan de Universiteit van Leiden, waar ze zich bezig houdt met gedetailleerde simulaties van bijzondere dubbelsterren.

De lezing vindt plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

De lezing is voor iedereen gratis te bezoeken, met uw lidmaatschap kunnen we meer organiseren!

klik hier voor de convocatie als PDF-bestand.