activiteiten 2019-2020

 

 Eerst volgende activiteit

 

Quantumzwaartekracht voor iedereen

Lezing door dr. Marcel Vonk, Universiteit van Amsterdam

woensdag 19 februari 2020  19.30 - 21.30

 

De natuurwetenschap is gebaseerd op experimenten. Een theorie kan nog zo mooi en elegant zijn, ze is pas iets waard als de voorspellingen ook overeenkomen met wat in de natuur wordt waargenomen. Soms is een experiment of waarneming echter technisch (nog) niet uitvoerbaar, te onnauwkeurig of simpelweg te duur.

Met name in de kosmologie is iets dergelijks vaak het geval. In zo'n situatie is een zogeheten gedachte-experiment vaak een goed alternatief: een slimme redenering van de vorm "wat zou er gebeuren als...", waarbij uit bekende resultaten op zuiver logische gronden bepaalde conclusies over de natuur kunnen worden getrokken. Beroemde natuurkundigen als Einstein, Feynman en Galilei waren meesters in het verzinnen van dergelijke gedachte-experimenten.

In deze lezing laat ik diverse gedachte-experimenten de revue passeren, en richt me daarbij met name op de quantumzwaartekracht - de beschrijving van de zwaartekracht op de allerkleinste schaal, die nodig is om zaken als de oerknal en zwarte gaten beter te begrijpen.

Dr. Marcel Vonk is als theoretisch natuurkundige werkzaam aan het Institute of Physics van de Universiteit van Amsterdam. Naast onderzoeker is hij enthousiast wetenschaps-popularisator en niet onverdienstelijk toernooipokerspeler. Hij is de auteur van de populairwetenschappelijke boeken "Snaartheorie" (2010) en "Zwarte Gaten -  Gevangen in Ruimte en Tijd" (2017). In het voorjaar van 2020 verschijnt zijn nieuwe boek "De race tegen de schildpad - gedachte-experimenten in de natuurkunde".

 De lezing vind plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

 

 


 

Verwacht

 


 

BlackHoleCam, Event Horizon Telescope

Lezing door Jordy Davelaar, MSc, Radboud Universiteit

woensdag 11 maart 2020  19.30 - 21.30

De eerste 'foto' van een zwart gat is inmiddels al weer bijna een jaar geleden wereldkundig gemaakt. Deze prestatie spreekt nog steeds velen tot de verbeelding. Om dit mogelijk te maken was er een enorme internationale samenwerking nodig.

Deze lezing sluit aan op de eerdere lezing van 20 november 2019 door Christiaan Brinkerink.

Jordy Davelaar is als onderzoeker werkzaam binnen de afdeling Sterrenkunde van de RU en zelf nauw betrokken binnen het project van de Event horizon Telescope.

Plaats: zaal HG00.308, Huygensgebouw, Faculteit NWI

Adres: Radboud Universiteit, Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen

 


 

Jaarvergadering en Voorjaarswaarneemavond

In geval van slecht weer: Presentatie eigen werk, bespreking waarnemingen

 woensdag 22 april 2020  19:30 - 21:30

Dit is de jaarlijkse algemene ledenvergadering van Centaurus A. Leden ontvangen de uitnodiging en agenda per mail of post.


De vergadering vind plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

 


 

Geweest

 


 

Klimaatverandering

Lezing door dr. Peter Siegmund, KNMI

woensdag 28 augustus 2019  19:30 - 21:30

De wereld wordt warmer, ijs smelt, de zeespiegel stijgt, er komt meer extreem weer. Dit komt grotendeels door de toegenomen hoeveelheid broeikasgassen door menselijke activiteiten. Hoe weten we dat? De waargenomen en toekomstige klimaatverandering kan worden nagebootst met modellen van het klimaatsysteem: de atmosfeer, de oceanen, ijs, en de vegetatie. Hoe werken deze modellen, wat zijn hun sterke en zwakke punten? In de lezing wordt ingegaan op deze en andere vragen over het klimaat in de afgelopen en komende 100 jaar.

Peter Siegmund is natuurkundige en heeft ruim 30 jaar ervaring als onderzoeker bij het KNMI op het gebied van klimaat en klimaatverandering. Sinds het verdrag van Parijs werkt hij in opdracht van de Wereld Meteorologische Organisatie aan een rapport voor de Verenigde Naties over het weer en klimaat wereldwijd van de afgelopen vijf jaar.

 

De lezing vond plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Klik hier voor deze convocatie in afdrukbare vorm.

 


 

BepiColombo: Op naar Mercurius

 Lezing door prof. dr. Floris van der Tak, SRON

woensdag 25 september 2019   19.30 - 21.30

In oktober 2018 heeft ESA de satelliet BepiColombo gelanceerd om onderzoek te gaan doen aan Mercurius. Weten we dan nog niet alles over die planeet? Waarom moet die reis 7 jaar duren? Wat gaat de satelliet daar precies doen? Zijn er ook vulkanen? Hoe komt het dat er zo dicht bij de zon toch ijs voorkomt? Is er leven mogelijk? Wat kunnen we van Mercurius leren over het ontstaan van het zonnestelsel, en over (exo)planeten in het algemeen? Het antwoord op deze vragen hoort u op 25 september in de lezing van Floris van der Tak.

Floris van der Tak is werkzaam als astronoom bij SRON, met name als Project Scientist voor de infrarode ruimtetelescoop SPICA/SAFARI. Daarnaast is hij hoogleraar submillimeter-sterrenkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zijn onderzoek richt zich op de vorming van sterren en de bewoonbaarheid van (exo)planeten.

De lezing vond plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Klik hier voor deze convocatie in afdrukbare vorm.

 


  

Waarnemen in koepels van Radboud Universiteit

woensdag 30 oktober 2019   19.30 - 23.30

 

Waarneemavonden zijn alleen voor leden en introducees van Centaurus A toegankelijk.

Plaats: Koepels, of zaal HG00.308, Huygensgebouw, Faculteit NWI

Adres: Radboud Universiteit, Heyendaalseweg 135, 6525AJ Nijmegen

 


 

 Excursie naar ASTRON Dwingeloo

vrijdag 15 november 2019  10:00

 Met 13 mensen zijn we naar Astron geweest. Ramon Navarro  (NOVA) gaf een inkijkje in de verwevenheid van de verschillende organisaties die betrokken zijn om moderne astronomie te kunnen bedrijven. Ook ontvingen we van hem een rondleiding in een aantal technische ruimtes waar Astron werkt aan de bouw van instrumenten. Van Dirk Lesman ontvingen we een presentatie over de bouw van de MeerLicht/BlackGEM telescopen.

 


 

BlackHoleCam

 Lezing door ir. Christiaan Brinkerink, RU Nijmegen

woensdag 20 november 2019   19.30 - 21.30

Op 10 april van dit jaar werd de eerste afbeelding waarop de directe omgeving van een supermassief zwart gat in kaart is gebracht gepresenteerd door wetenschappers van de Event Horizon Telescope, een internationaal samenwerkingsverband met ruim 370 leden. Deze afbeelding is gemaakt door een wereldwijd netwerk van radiotelescopen te combineren tot een samengesteld instrument, waarmee een extreem hoog oplossend vermogen behaald kan worden. Medewerkers van de Radboud Universiteit zijn bij vele facetten van dit werk betrokken, via het Europese samenwerkingsverband BlackHoleCam. In deze lezing zal ik vertellen over de wetenschappelijke relevantie van deze waarneming, over de complexe technieken die gebruikt zijn om de afbeelding te maken, en over de toekomstige plannen van het samenwerkingsverband.

Christiaan Brinkerink is verbonden is als promovendus verbonden aan de Radboud Universiteit. 

De lezing vond plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.

 


 

De leeftijd van het Heelal

 Lezing door prof. dr. Han Zuilhof, Wageningen Universiteit

woensdag 22 januari 2020  19.30 - 21.30

 

Ons heelal is heel groot.  Zo groot dat licht van sterren en andere hemellichamen er soms heel lang over doet om ons te bereiken.  Dit betekent dat het heelal ook heel oud moet zijn. Maar hoe oud? Deze lezing probeert aan te geven wat voor indicaties we hebben voor de leeftijd van het heelal. Hierbij komen een aantal aanpakken naar voren die, eerst heel grof, en daarna steeds preciezer daarop inzoomen. En hoe het komt dat we dat we daar ook tamelijk zeker van kunnen zijn: niet de leeftijd van zo maar iets, maar van alles...!

Han Zuilhof studeerde scheikunde en wijsbegeerte, en woonde in Nederland, UK, USA, Canada en Israel. Hij is sinds 2007 hoogleraar Organische Chemie aan Wageningen Universiteit, en deeltijd-hoogleraar aan twee universiteiten in China. Tevens is hij oprichter van een bedrijf, getrouwd, en heeft hij twee kinderen. Maar voor deze lezing is vooral van belang dat hij heel enthousiast is over astronomie, en aanhoudend verwonderd is door ons prachtige heelal!

De lezing vind plaats in collegezaal HG00.308 van het Huygensgebouw, Faculteit Natuurkunde Wiskunde en Informatica (FNWI) van de Radboud Universiteit Nijmegen.